Index auteurs / Paul Adriaan Daum

Paul Adriaan Daum

Op 3 augustus 1849 werd Paul Daum geboren, hij was de zoon van een ongehuwde moeder. Hij genoot in zijn jeugd weinig onderwijs en kan zodoende aangemerkt worden als autodidact. Uit zijn tijd als kantoorklerk bij de Staatsspoorwegen dateren zijn eerste novellen die hij later als "prulwerk" betitelde. Hij bracht het tot journalist bij het Haagse dagblad Het Vaderland. In 1879 vertrok hij naar Nederlands-Indië om te gaan werken bij het dagblad De Locomotief in Semarang, waar hij in 1883 hoofdredacteur werd van Het Indisch Vaderland.

 

Nadat zijn kritische houding hem in conflict had gebracht met de autoriteiten in Semarang, vertrok Daum naar Batavia en richtte in 1885 het Bataviaasch Nieuwsblad op, waarvan hij hoofdredacteur werd. Deze krant werd al snel de spreekbuis voor de Indische Nederlanders en ontleende een groot deel van zijn populariteit aan de romans die Daum, onder het pseudoniem Maurits, als feuilleton publiceerde. Nadat geconstateerd was dat hij aan een leverziekte leed, ging hij terug naar Nederland.

 

De novellen van P.A. Daum, die hij geschreven heeft voordat hij naar Indië vertrok, heeft hij in het voorwoord van zijn eerste Indische roman Uit de suiker in de tabak afgedaan als "kostschoolliteratuur". In Indië heeft hij intussen het werk van Émile Zola, de grondlegger van het naturalisme in de literatuur, leren kennen. Zola wordt zijn grote literaire voorbeeld en hij wil afstand doen van zijn eerdere werk, dat een idealistische inslag heeft en niet naar het leven geschreven is.

 

De romans van P.A. Daum, waarin hij scherp en ironisch observerend de "ups" en "downs" van Indische Nederlanders binnen de koloniale samenleving beschrijft, zijn te beschouwen als naturalistisch, maar worden door zijn leesbare schrijfstijl nooit zwaarwichtig of hoogdravend.

 

Hij was wars van literaire mooischrijverij. Door E. du Perron en Menno ter Braak, redacteuren van Forum - het meest toonaangevende literaire tijdschrift van het interbellum - werd hij dan ook bewonderd als een schrijver van het "gezonde verstand". Dankzij hen kreeg hij, niet alleen in Nederlands-Indië maar eindelijk ook in Nederland, veertig jaar na zijn dood erkenning als een belangrijk auteur.

 

Paul Daum is op 14 september 1898 overleden.


Hoorspel van Paul Adriaan Daum:

Goena Goena

 

 

 

Bron deels: Wikipedia.