Index auteurs / Carl Lans

Carl Lans

Op 19 oktober 1913 werd Carl Lans geboren, hij ontving een conservatoriumopleiding (viool), werd eerst onderwijzer en (noodgedwongen door de vooroorlogse crisis) rijksambtenaar. Hij werkte tot 1970 bij de afdeling sociale zaken van het Ministerie van Defensie waar hij zich goed op zijn plaats voelde.

 

Een oorlogsverwonding maakte een eind aan zijn vioolspel, waarna hij zes jaar solozang studeerde, compositieles nam, en circa 300 liederen en koorwerken schreef. Niet meegerekend zijn muziekuitvoeringen bracht hij tussen 1956 en 1963 meer dan 70 hoorspel- en televisie-uitzendingen op zijn naam. Van zijn sociale stukken werd Ravijn het bekendst. Van zijn sciencefictionwerk zijn vooral Treinreis naar de Toekomst, Dubbelspion en Testbemanning bekend.

 

Het schrijven van hoorspelen had Carl zichzelf als hobby aangeleerd. Zijn hoorspel, de Apocriefe Haydn, over het leven van de componist Haydn gaf hem echter de nodige bekendheid. Daarnaast beschikte Carl ook over een technische knobbel wat hem bij het schrijven van testbemanning goed van pas kwam. Van testbemanning maakt hij een concept en na zijn uitleg was de KRO bereid om het hoorspel in 29 delen uit te zenden.

 

Testbemanning werd in boekvorm (hardcover) uitgebracht door uitgeverij Libra ergens in de vijftiger jaren, uitgezonden door de KRO als hoorspelserie Testbemanning in 1961/1962, en in 1966 heruitgegeven door uitgeverij Luitingh-Sijthoff, nu in de vorm van twee Tijgerpockets Wedloop met een Nova en Testwerelden van de Galaxie.

 

De KRO zond in 1963 het muziekhoorspel 'De liederen van een reizend gezel' met als sub-titel 'Hoe een Scheveningse jongen operazanger werd' van Carl Lans uit. Het hoorspel was gebaseerd op 'Lieder eines fahrenden Gesellen'-cyclus van Gustav Mahler. Het muziekhoorspel zou een geromantiseerde versie zijn de route die operazanger Cornelis Schell moest afleggen om operazanger te mogen worden.

 

Volgens Lans vereist het hoorspel als uitingsvorm ten opzichte van een roman een eigen compromis tussen menselijk handelen en menselijk zijn. In het hoorspel moet de klemtoon vallen op het menselijk handelen en daardoor blijven de achtergronden (wetenschappelijke, maatschappelijke en zielkundige) steeds een suggestie. In 1964 en 1965 werd door de AVRO het door Lans geschreven Treinreis naar de Toekomst een sciencefictionserie voor de jeugd uitgezonden op televisie.

 

Naast zijn werk als (hoorspel)auteur vertaalde Lans ook een aantal Amerikaanse sciencefictionromans naar het Nederlands. Ook was hij redacteur van "SF-Tijgerpockets" een sciencefictionreeks van de Uitgeverij A.J. Luitingh Laren (Noord-Holland).

 

Toen zijn boek Werelden onder de horizon in 1970 werd uitgegeven was het een unicum: de eerste bundel oorspronkelijke Nederlandse sciencefiction verhalen. Deze serie nouvelles en korte verhalen gaat over verborgen en soms mysterieuze werelden. Ze beginnen in het heden en klimmen op tot in een oneindig verre toekomst. Bovendien spelen de verhalen zich af binnen Nederland, en zo ontstond ook een zekere samenhang, een continuïteit, al is de inhoud uiterst gevarieerd.

 

Carl Lans is op 3 maart 1995 overleden.


Enkele hoorspelen van Carl Lans:

Apocriefe Haydn, De

 

Dubbelspion

 

Liederen van een reizend gezel

 

Ravijn

 

Testbemanning

 

Verloren talent, Het

 

 

 

Bron deels: Wikipedia.