Index Plus / Het vernieuwde hoorspelcomplex van de K.R.O. in 1950

Het vernieuwde hoorspelcomplex van de K.R.O. in 1950

30 april 1950

 

Twaalf jaar geleden werd 't nieuwe KRO-studiogebouw in gebruik genomen en daarmede werd feitelijk het min of meer provisorische stadium waarin de studio-inrichting toen nog verkeerde definitief afgesloten. Ruime, moderne concertzalen, praktisch ingerichte hoorspelstudio's, voorzien van het nieuwste acoustisch bekledingsmateriaal, kwamen in de plaats van de met dikke matrassen en zware gordijnen uitgeruste kamers en zaaltjes van waaruit tot nu toe de uitzendingen werden verzorgd. Nog groter misschien was de sprong welke de techniek maakte: van de veelal zelfgebouwde versterkers en andere apparaten naar een hypermoderne studio-installatie, voorzien van de laatste snufjes op omroeptechnisch gebied.

 

Ja, wij konden met recht trots zijn op ons nieuwe studiogebouw, dat tot de allerbeste van Europa behoorde! En nog, na twaalf jaren van intensief gebruik, kan deze studio de vergelijking met binnen- en buitenland glansrijk doorstaan.

 

Maar de ontwikkeling van de techniek staat niet stil. Evenals het programma - grotendeels daarmee samengaande - beweegt de omroeptechniek zich nog steeds in stijgende lijn en heeft thans een peil bereikt dat welhaast het ideale benadert. Gestimuleerd door de verlangens van de programmastaf enerzijds en de luisteraars anderzijds en steunend op de talrijke dagelijkse ervaringen, werden de ontwerpers en constructeurs geïnspireerd tot het vinden van nieuwe wegen en het verbeteren van de oude.

 

Instrumenten werden gemoderniseerd en met behulp van daarvan nieuwe meetmethoden uitgedacht, welke de technici in staat stelden een volledig inzicht te krijgen inde gedragingen van het geluid in de studio"s. Proeven werden genomen met verschillende soorten akoestisch bekledingsmateriaal voor de wanden en plafonds, teneinde de gunstige oplossing te vinden tegen het optreden van storende resonanties bij bepaalde frequenties.

 

Versterkers, microfoons, geluidsregistratie en -weergave-materiaal en vele andere onderdelen werden door de Technische dienst in de omroeplaboratoria verbeterd, terwijl bedienings- en schakelsystemen werden vereenvoudigd. Van dit alles heeft men nu een dankbaar gebruik gemaakt bij de vernieuwing van onze hoorspelstudio's.

 

Een van de hoorspelstudio's

Een van de hoorspelstudio's.

De microfoons, welke bevestigd zijn aan de verstelbare armen,

kunnen in elke gewenste stand worden gebracht.

 

 

Het resultaat is geworden: een aantal akoestisch ideale ruimten , waarin technici en regisseurs met het ter beschikking staande stemmen-materiaal welhaast onbegrensde mogelijkheden hebben, en een ultramoderne controlekamer, voorzien van de nieuwste producten uit de technische werkplaatsen.

 

Naast de normale hoorspelstudio bevindt zich een zogenaamde "dode" ruimte, waarvan de akoestiek - door een bekleding met glaswol-matrassen, welke het geluid dusdanig absorberen, dat geen nagalm ontstaat - volkomen overeenstemt met die van de openlucht.

 

Hoewel het wellicht ideaal zou zijn om "buiten"-scènes ook werkelijk buiten te laten spelen, is in de praktijk gebleken, dat de vele storende bijgeluiden dit onmogelijk maken.

 

Vandaar dat wij de openluchtstudio op het dak van ons gebouw hebben verlaten en nu gebruik maken van deze "dode" studio. Hierin zijn ook tegel- en grindpaden aangebracht, terwijl natuurlijk het onontbeerlijke "bad", dat zulke gewichtige diensten bewijst bij alle scènes, die op, in of bij het water spelen, niet ontbreekt.

 

De "Dode" studio, met rechts het bad

De "Dode" studio, met rechts het bad.

 

 

In de controlekamer zit de bedieningstechnicus achter een niervormige tafel, waardoor hij alle instrumenten, zoals regelaars, signaalversterkers en grammofoondraaitafels, onder zijn onmiddellijk bereik heeft. Na veel overleg en talrijke experimenten met houten proefopstellingen is men er toe overgegaan deze vorm te kiezen, welke tevens een vrij uitzicht garandeert. Vergeleken met de oude installatie is deze op het oog eenvoudiger, maar wie eens een blik kan slaan achter de panelen zal het duizelen van het ingewikkelde binnenwerk!

 

Van de vele mogelijkheden, die deze controletafel biedt, willen wij er enkele noemen. Het toegepaste "toon-filter" stelt de technicus in staat om over het gehele toonbereik een half octaaf uit te filteren. Dat betekent dat hij het in zijn macht heeft om hinderlijke frequenties in stem of muziek eenvoudig weg te "snijden".

 

Het toon signalering-systeem waarbij dezelfde lijn waarover men telefonisch contact heeft, tevens gebruikt kan worden voor het geven van lichtsignalen, en dat reeds wordt toegepast bij lijnuitzendingen, is ook in deze installatie aangebracht.

 

Het toevoegen van nagalm met behulp van de "galm-schakeling", het begeven van decor in de studio's onderling, de mogelijkheid om grammofoonmachines op verschillende toerentallen te laten draaien, zijn even zovele hulpmiddelen, welke onontbeerlijk zijn voor de bedieningstechnicus.

 

Controlekamer

Vanuit de controlekamer overzien technicus en regisseur het gehele studio-complex.

 

 

Wanneer wij dan nog bedenken, dat hem een uitgebreid geluidsplaten-archief ten dienste staat, dan durven wij gerust te zeggen, dat iedere opgave - hoe ingewikkeld ook - met succes ten uitvoer kan worden gebracht.

 

Met dit moderne hoorspelcomplex staat de K.R.O. aan de spits van wat er op het gebied in binnen- en buitenland bestaat. Het zal er toebijdragen, dat de KRO-hoorspelen en -klankbeelden nog beter tot hun recht komen dan tot nu toe het geval was en dat nog meer dan voorheen de luisteraars zullen meeleven, omdat het "net echt" is, dat wil zeggen volkomen natuurgetrouw. Een verbetering waarvan zowel u als wij veel plezier zullen hebben.