Home / Gertrude vanmiddag gestorven

Gertrude vanmiddag gestorven

In memoriam Gertrude Stein


Gertrude Stein werd geboren in Allegheny Pennsylvania, hetgeen haar altijd verheugd heeft. Allereerst omdat Allegheny Pennsylvania in de Verenigde Staten ligt, en Gertrude Stein was Amerikaanse met hart en ziel. Verder omdat Allegheny Pennsylvania moeilijk te spellen woorden zijn voor Franse ambtenaren en Gertrude Stein heeft meer dan veertig jaar in Frankrijk gewoond.


Ze kwam er in 1903; ze was dertig, had medicijnen gestudeerd zonder haar graad te halen, beschikte over enig geld, ging schilderijen kopen, kwam in contact met de schilders ervan die doorgaans broodarm bleken en dus hongerig, nodigde ze uit met vrouwen en vrienden, praatte met ze, luisterde naar ze, keek veel naar hun werk en begon te schrijven. Rigoureus als ze was, schreef ze elke dag en gooide nooit iets weg ook al bleek de belangstelling en het begrip voor haar werk jarenlang gering en de kans op publicatie nihil.


Ze hield vol en won. Ze was over de zestig toen ze haar eerste winst kon uittellen, met twee maatbekers waarvan ze niet vies was: die van het geld en die van de roem. De steun en toeverlaat van Matisse, Picasso, Braque en Gris, de steun en toeverlaat van Hemingway, Scott Fitzgerald, Sherwood Anderson en Ford Madox Ford kon beginnen aan een eigen triomftocht.


Gertrude Stein heeft overigens maanden geaarzeld of ze aan die (Amerikaanse) toernee zou beginnen; ze werd onder andere ernstig gekweld door de vraag wat ze te eten zou krijgen, er gingen geruchten dat Amerikanen nog uitsluitend uit blik aten. Toen na grondig vooronderzoek bleek dat meloen en oesters heel wel verkrijgbaar waren, stemde Gertrude Stein in met de reis. In de twaalf van de Verenigde Staten die zij aandeed, week zij zo weinig mogelijk af van dit voorgenomen menu.


Deze intieme informatie is afkomstig uit The Alice B. Toklas Cook Book. Alice B. Toklas was gedurende bijna veertig jaar de steun en toeverlaat van Gertrude Stein. Alice voerde het huishouden, kookte en typte, stofte en schreef de brieven, onderhield de tuin en luisterde naar wat Gertrude nu weer bedacht had, maakte de kleren en gaf, aangezien niemand anders het deed, een paar van Gertrudes boeken uit; en was de spreekstem in Gertrudes eerste grote succes: The Autobiography Of Alice B. Toklas.


Deze monoloog is gebaseerd op Steins autobiografie van Toklas en op de brieven, het kookboek en de eigen autobiografie door Alice geschreven in de twintig jaar waarmee ze Gertrude overleefde. De twee geliefden liggen naast elkaar op het Parijse kerkhof Père-Lachaise.



Rolverdeling.

Henny Orri Alice B. Toklas


Aanvullende gegevens.

Auteur: Alice B. Toklas
Vertaling en regie: Ruth Sabatier
Omroep: KRO
Uitzending: 27 juli 1976
Speelduur: 51 minuten
Categorie: Monoloog