Home / Koning der stations

Koning der stations

Zelf noemde Willem van Genk zich `Koning der stations'. Hij was gefascineerd door treinen. Vaak tekende hij extreem gedetailleerde stationshallen, vol dampende locomotieven en wachtende passagiers. Zijn inspiratie deed hij op tijdens reizen, bij voorkeur naar zijn geliefde Rusland. Maar ook Arnhem was, vanwege de trolleybussen, een favoriete bestemming.


Toen Van Genk in 1998 werd opgenomen in een verpleeghuis, bleek dat hij onder het raam in zijn woonkamer het complete busstation van Arnhem had gereconstrueerd. Ook werden duizenden kunstboeken, schoenendozen vol shampooflessen en honderden lange regenjassen aangetroffen. Van Genk was door de kledingstukken geobsedeerd geraakt nadat hij in de oorlog als zeventien-jarige jongen door de Gestapo was ondervraagd over zijn vader, die in het verzet zat.


Na een reeks mislukte baantjes als reclametekenaar, elektrotechnicus, typist en broodverkoper, schreef Van Genk zich in bij de Koninklijke Academie in Den Haag. De toenmalige directeur, beeldhouwer Joop Beljon, gaf de docenten de instructie om Van Genk zoveel mogelijk met rust te laten. En zorgde dat Van Genk zijn eerste tentoonstelling kreeg. Nadat de tv in 1961 een portret van hem uitzond trok de kunstenaar zich geschrokken terug uit het maatschappelijke leven. Zijn schilderijen en collages bewaarde hij thuis, onder zijn bed of in de badcel. Alleen bij hoge uitzondering wilde hij zijn werken verkopen, en dan uitsluitend aan musea.


Als kind al was Van Genk zeer gesloten. Hij leerde slecht en waste zich zelden. Zijn moeder overleed toen hij vijf was, en na een langdurig verblijf in een internaat voor moeilijk opvoedbare jongens, werd hij door zijn inmiddels hertrouwde vader uit huis gezet wegens vervuiling. Elke avond wandelde hij naar het huis van een van zijn zussen, waar hij in alle rust kon tekenen.


In de loop der jaren zijn Van Genks schilderijen steeds complexer geworden, een tendens die in verband kan worden gebracht met de ontwikkeling van zijn schizofrenie. Van Genk creëerde een eigen wereld, die een afweer moest vormen tegen complotten van onzichtbare machten. Zijn schilderijen, die de kunstenaar zelf consequent `plakkaten' noemde, tonen ingewikkelde labyrinten vol met mensen en vervoersmiddelen. Naast treinen en trams schilderde hij ook vliegtuigen en zeppelins, en drukke straten vol auto's en passanten. Alle lege gaten en hoeken werden door de kunstenaar opgevuld met teksten uit reisbrochures of geschiedenisboeken.


Verschillende keren werd Van Genk, die zijn leven geplaagd werd door stemmen, opgenomen in een psychiatrische inrichting. Met werken moest hij stoppen in 1996, toen hij getroffen werd door enkele herseninfarcten. In de laatste jaren van zijn leven groeide de waardering voor zijn werk. In 1997 won hij op een tentoonstelling voor outsiderkunst in Bratislava de Grand Prix. Zijn werk kreeg een plaats in het museum voor outsiderkunst in Zwolle werd uiteindelijk ook getoond in de gevestigde musea, waaronder het Stedelijk Museum in Amsterdam en Musée d'Art Moderne in Parijs.



Rolverdeling.

Theo Menting Willem van Genk
Detlev Pols verteller
Hero Muller psychiater
Carly Wijs juffrouw Stokebrood
Hein van Beem opticien
Gerda Glansbeek Rina, de hoer
Hans Leendertse rechter
Luk Van Mello directeur verpleeghuis
Bert Bunschoten omroeper van dienst
Margot Ros maatschappelijk werkster
Thera van Homeyer moeder van Willem
Cynthia Abma journaliste
Ineke Veenhoven mevrouw Veenendaal
Heleen van Hummelen meisje van het beterschapsgezelschap
Frits Lambrechts Asylam
Elsje de Wijn Troekie Spigt
Eugene Mennen Agent autoradio 623
Hein van Beem pastoor Broertjes
Hedy Wiegner zuster van Van Genk
Eugene Mennen man logement
Eugene Mennen patiënt
Carly Wijs telefoonstem
Ben Ramakers stem hoofdbureau
Luk Van Mello een lijzige stem
Eugene Mennen De Beukelaar
Carly Wijs grondstewardess
Hein van Beem Gert


Aanvullende gegevens.

Auteur: Dick Walda
Regie: Jan Keja
Omroep: IKON
Uitzending: 30 augustus 1998
Speelduur: 1 uur en 47 minuten
Categorie: Docudrama, documentaire en klankbeeld