Index Plus / Testbemanning

Testbemanning

Deze hoorspelserie speelt zich af in het jaar tweeduizend-zoveel. Op het proefterrein "Oostschiermonnikoog" in de gedempte Waddenzee is een reusachtige Raketbasis gebouwd. Vanaf deze plaats wordt een expeditie naar de verre planeet Saturnus voorbereid. Eenmaal in de Ruimte lijkt er een saboteur aan boord te zijn... Door onbegrijpelijke, haast bovennatuurlijke gebeurtenissen wordt de situatie van de ruimte-expeditie gaandeweg hopeloos.

In het hoorspel "Testbemanning" is niets wat het lijkt te zijn: het verhaal zet ons voortdurend op het verkeerde been: Aanvankelijk lijken we te luisteren naar een eenvoudig ruimtevaartverhaal: vanuit Nederland vertrekt een expeditie naar de ringen van Saturnus. De mensheid als actieve onderzoeker.

Illustratie uit de KRO-gids

Een testbemanning is natuurlijk een bemanning die iets moet testen. Deze bemanning, en in het bijzonder captain Joost Ros, doorstaat velerlei moeilijkheden, waarvan aanvankelijk een aantal wordt opgelost met de (noodzakelijke) hulp van de coördinator, dr. Thomson. Die moeilijkheden blijken "geconstrueerd" te zijn, dat wil zeggen: ze zijn aangebracht met de bedoeling de bemanning te testen. De bemanning test dus niet, maar wórdt getest en de coördinator, van wie we bijna gingen vermoeden dat hij de testleider was, blijkt uiteindelijk slechts een werktuig te zijn in de handen van de werkelijke testleiders.

Naarmate het verhaal vordert, verandert het van een sciencefiction-verhaal in een psychologisch verhaal: we krijgen een kijkje in de achtergronden, de gevoelens en de angsten van captain Ros. We zijn er ook getuige van hoe de karakters van de verschillende bemanningsleden op elkaar inwerken en vooral: hoe ze elkaar stimuleren (vaak als gevolg van hun tegengestelde karakters).

Eindelijk komt de aap uit de mouw: de bemanning van het ruimteschip representeert de complete mensheid. Ze moet een aantal testen ondergaan om te tonen dat het mensdom waardevol genoeg is om van een dreigende ondergang gered te worden. Regelmatig wordt het "primitieve", emotionele mensdom vergeleken met de "beschaafde" emotie-arme wezens die elders in het heelal leven. Onze emoties brengen de "aliens" tot het inzicht dat die primitief geachte mensjes intenser leven dan zij. En dat juist daardoor het menselijk leven zo waardevol is.

Illustratie uit de KRO-gids
Hoofdrolspelers

Johan Walhain Paul Deen Jan Borkus Frans Somers Nora Boerman Jo Nobel

Van links naar rechts:

Johan Walhain: Ros.

Paul Deen: Dirk.

Jan Borkus: Jaap.

Frans Somers: Huub.

Nora Boerman: Els.

Jo Nobel: Coördinator.

Voor volledige de rolverdeling klikt u hier.

Auteur Carl Lans

Carl Lans, geboren in 1913 te Rotterdam, hij werkte tot 1970 bij de afdeling sociale zaken van het Ministerie van Defensie waar hij zich goed op zijn plaats voelde. Verschillende van zijn toekomstverhalen centreren zich dan ook rond dit ministerie.

Volgens Lans vereist het hoorspel als uitingsvorm ten opzichte van een roman een eigen compromis tussen menselijk handelen en menselijk zijn. In het hoorspel moet de klemtoon vallen op het menselijk handelen en daardoor blijven de achtergronden steeds een suggestie.

Regisseur Léon Povel

De regisseur Léon Povel over Testbemanning: "Ik verwacht van 'Testbemanning' dat het een even groot of misschien zelfs een nog groter succes zal hebben dan de "Sprong in het heelal" en dat zou ik erg leuk vinden voor Carl Lans, die voor ons als sciencefictionschrijver een complete verrassing is geweest. We wisten niet eens, dat er in Nederland auteurs waren, die zich met dit soort toekomstfantasieën bezig hielden."

Fragmenten

De tune.

Wantrouwen aan boord van de Alpha.

Een wonder van een automaat.

De letterlijke waarheid.

Illustraties
Omslag van de KRO-gids 1 oktober 1961

Omslag van de KRO-gids 1 oktober 1961.

Klikt u hier voor meer originele illustraties.

Overige informatie

Testbemanning werd uitgezonden vanaf 1 oktober 1961.

Delen

Deel1: Een ziener

Deel2: Verantwoordelijkheid

Deel3: Verzegelde orders

Deel4: Zonderlinge micrometeorieten

Deel5: Lot van een verstekeling

Deel6: Het “team” in actie

Deel7: Schot in de Alpha

Deel8: Noodlottige manoeuvre

Deel9: Te elfder ure

Deel10: De parasiet

Deel11: Electronische visvangst

Deel12: Noodlottige gevolgen

Deel13: Crisis

Deel14: Ontmaskering

Deel15: Een man verdwijnt

Deel16: De overlevenden

Deel17: Het einde van de Coördinator

Deel18: Landing in drievoud

Deel19: Verborgen gevaren

Deel20: Onaangename verrassingen

Deel21: Genoegens van het onbekende

Deel22: Het monster uit de kast

Deel23: Twee ontsnappingen

Deel24: Het wapen

Deel25: Het grasschip

Deel26: Op weg naar het doel

Deel27: De man zonder gelaat

Deel28: Met geweld en list

Deel29: De toekomst van een project

Twitteren in 1961

Op 5 april 2010 schreef Cornelis in een reactie bij Geronimo hoorspelen dat het populaire Twitter van vandaag alles behalve nieuw is. Cornelis heeft een punt, beluister het onderstaande fragment, afkomstig uit deze hoorspelserie.

Illustratie uit de KRO-gids