Index nieuws / Schaduwen over Atlantis

Schaduwen over Atlantis

Gepubliceerd 22 mei 2021.

Komend najaar is bij de NTR de muziek te beluisteren uit het hoorspel "Schaduwen over Atlantis" uitgezonden door de VARA op 26 december 1951.

Na bijna zeventig jaar wordt de muziek opnieuw uitgevoerd door het Radio Filharmonisch Orkest onder leiding van dirigent Enrico Delamboye.

"Schaduwen over Atlantis" is een hoorspel van Ad de Vries en bekroond met de derde prijs van de Prix Italia 1951. De muziek is van Karel Mengelberg en werd destijds onder zijn leiding uitgevoerd.

Recensie over "Schaduwen over Atlantis"

Het Parool van 29 december 1951.

Piet Beishuizen

Ad de Vries heeft het zich, zoals bleek, niet gemakkelijk gemaakt, evenmin als hij de uitvoerenden een gemakkelijke taak schonk. Het hoorspel, precies een half uur durende, bleek een ingewikkeld geheel te zijn, dat enerzijds nastreefde wat men, naar analogie van de filmkunst, "de abstracte radiophonie" zou kunnen noemen, anderzijds in zijn tekst reële situaties aanduidde, deze echter niet uitspeelde, maar steeds liet opgaan in impressionistische klanken.

Hiermee zat het spel eigenlijk een beetje tussen twee stoelen in, al bleef het meestentijds in een door de schrijver dichterlijk gedacht en vaak ook dichterlijk verklankt impressionisme zijn kracht zoeken. Dat is een zwaar karwei als men woorden, die voor de meeste mensen hun waarde aan inhoud ontlenen, moet gebruiken.

De componist Karel Mengelberg, die mocht spreken in de taal van de muziek, had aanzienlijk meer mogelijkheden. Ons heeft het soms zo in de oren geklonken, dat de muziek belangrijker en sterker aandeed dan de tekst van De Vries.

De grondidee van de dichter is geweest de eeuwige twijfel van de mens tussen de vrees voor de ondergang en de hoop op de herrijzenis. Deze vrees en hoop waren respectievelijk gesymboliseerd in het verzonken land Atlantis. waarover de voorbijvarende schepen hun schaduwen leggen, en Phoenix, de vogel die uit zijn as herrees. In een serie naar het diepzinnige en naar de poëzie van het sprookje grijpende klankfragmenten, tussen welke het verband meer een kwestie van aanvoelen dan van verstandelijk begrijpen was, werden deze tegenstelling en haar reflecties in het gemoedsleven van de mens, uitgewerkt.

Er staan enkele dingen vast: Ad de Vries is verliefd op het medium radio, kan schrijven en heeft een niet-banale fantasie. De regisseurs, spelers, klanktechnici en musici, die dit spel vervaardigden, doen voor geen enkele ploeg in de wereld onder. Onze hoed gaat af voor de buitengewoon knappe wijze, waarop de Nederlandse inzending voor de Italië prijs is uitgevoerd!

Informatie over het oorspronklijke hoorspel.

Rolverdeling.

Enny Mols-de Leeuwe
Annemarie van Ees
Piet te Nuyl sr.
Paul Deen
Wam Heskes
Jan Borkus
Daan van Ollefen jr.

Aanvullende gegevens.

Auteur: Ad de Vries
Regie: S. de Vries jr.
Omroep: VARA
Uitzending: 26-12-1951
Tijdstip: 14.25-15.05